![\"\"](\"http:\/\/polisemeklileri.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/huseyin-yilmaz.jpg\")
Malum, \u00fclkemizde ya\u015fanan trafik kazalar\u0131 son 5 y\u0131lda 1.000.000’un \u00fczerinde oldu\u011fu istatistiksel olarak g\u00f6zlenmektedir. Peki ya bu kazalara arac\u0131n malikleri sebebiyet vermemi\u015fse gene ara\u00e7 sahiplerinin bir sorumlulu\u011fu var m\u0131d\u0131r? T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nda Kusursuz Sorumluluk ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla d\u00fczenlenen yasa ile Tehlike Sorumluluklar\u0131nda, ara\u00e7 sahiplerinin meydana gelen zarardan sorumlu tutulabilece\u011fine genel olarak de\u011finse de \u00f6zel olarak Motorlu Ara\u00e7 \u0130\u015fletenin Sorumlulu\u011fu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda Karayollar\u0131 Trafik Kanunu ile ortak mant\u0131k birli\u011fiyle hareket etmi\u015ftir.\n1 Temmuz 2012 den sonra T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu ” Tehlike Sorumlulu\u011fu” ilkesine yer vermi\u015f, bu ilke \u00f6zetle “toplum ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n zorunlu ko\u015fullar\u0131 sonucu, ekonomik ve sosyal a\u00e7\u0131dan yap\u0131lmas\u0131 gerekli bulunan i\u015fletme,giri\u015fim,tesis ve \u015feylerin kullan\u0131lmas\u0131 veya i\u015fletilmesiyle beliren, tehlike mahiyetinden do\u011fan zararlardan, bu tehlikeli nesneler \u00fczerinde
\negemen olan kimselerin kusurlar\u0131 bulunmasa ve tehlikenin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zeni g\u00f6stermi\u015f olsalar dahi sorumlu tutulmalar\u0131” olay\u0131d\u0131r. Bu ilkede “\u015feylerin kullan\u0131lmas\u0131” ifadesi genel bir ifadeyi kar\u015f\u0131lamakla beraber konumuzun \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan karayollar\u0131nda kullan\u0131labilen motorlu ta\u015f\u0131tlar kavram\u0131na da at\u0131fta bulunmaktad\u0131r.
\nYasa koyucu, zarar g\u00f6renden hareket etmi\u015ftir. \u00c7o\u011funlukla, zarara kusuruyla sebebiyet veren -ara\u00e7 maliki olmayan- ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n maddi g\u00fcc\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda bu ilke olu\u015fturulmu\u015f ve zarar g\u00f6renin zarar\u0131n\u0131 her hal\u00fckarda tazmin edilsin anlay\u0131\u015f\u0131yla hareket edilmi\u015ftir.Bu sorumluluk karayollar\u0131nda kullan\u0131lan motorlu ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretim yo\u011funlu\u011fu ve yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sebebiyle de zorunluluk haline getirilmi\u015ftir.Ger\u00e7ek Ki\u015fi ve Farazi Ki\u015fi ayr\u0131m\u0131na yer verilerek Ger\u00e7ek Ki\u015fi’den kas\u0131t; arac\u0131n m\u00fclkiyet sahipleri ve di\u011fer hak sahiplerinden bahsedilmektedir. Kimlerdir di\u011fer hak sahipleri? diyecek olursak;
\nara\u00e7 \u00fczerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir hak sahibi olan yahut ara\u00e7 \u00fczerinde \u015fahsi hakk\u0131 bulunan ki\u015filerdir. Yani; Arac\u0131, 3 g\u00fcnden uzun s\u00fcreli kiralayan i\u015fleten kirac\u0131, m\u00fclkiyeti muhafaza kayd\u0131 ile alan, ariyette bulunan (geri verilmek \u00fczere,ge\u00e7ici olarak alan), intifada bulunan( yararlanan ) ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k yapan ger\u00e7ek ki\u015fileri kapsamaktad\u0131r. Farazi \u0130\u015fleten’den kas\u0131t; Ara\u00e7 \u00fczerinde ayni veya \u015fahsi hak sahibi olmayanlard\u0131r. Bunlar; mesleki faaliyet g\u00f6sterenler, yar\u0131\u015f d\u00fczenleyiciler, h\u0131rs\u0131z veya gasp\u00e7\u0131lar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bir trafik kazas\u0131 meydana geldi\u011finde, ara\u00e7 maliki kazaya sebebiyet vermese dahi Karayollar\u0131 Trafik Kanunu’nun 85. maddesi neticesinde arac\u0131 kullananla birlikte ara\u00e7 maliki de sorumlu oldu\u011fu \u00f6zetle ifade edilmektedir.Peki, ara\u00e7 sahibinin sorumluluktan kurtulabilece\u011fi durumlar mevcut de\u011fil midir?
\nHer ne kadar Karayollar\u0131 Trafik Kanunu a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir tehlike sorumlulu\u011fu getirmi\u015f olsa da ara\u00e7 malikinin meydana gelen olayda illiyet ba\u011f\u0131 ( sebebiyet ba\u011f\u0131 )’ n\u0131n kesilmi\u015f olmas\u0131 yetmez ayr\u0131ca arac\u0131n bak\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan kusurunun bulunmamas\u0131 ve arac\u0131 kullanan ki\u015finin zarar da kusurunun bulunmamas\u0131 sebepleri bir arada meydana geldi\u011fi takdirde ara\u00e7 malikinin sorumlulu\u011fu ortadan kalkmaktad\u0131r.
\nAra\u00e7 malikinin illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kesilmesi durumlar\u0131na k\u0131saca de\u011finmek gerekirse;
\nmalik, t\u00fcm dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015f olmak kayd\u0131 ile ( bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ihlal edildi\u011finde ara\u00e7 maliki m\u00fcteselsil sorumluluk ta\u015f\u0131r.) Farazi \u0130\u015fleten tan\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde g\u00f6sterilmi\u015f olunan h\u0131rs\u0131z ve gasp\u00e7\u0131, arac\u0131 kullan\u0131c\u0131 olarak elde etti\u011finde sorumluluk kendilerine ait olup ara\u00e7 malikinin meydana gelen zararda illiyet ba\u011f\u0131 ortadan kalkmaktad\u0131r.
\nAra\u00e7 sahibinin sorumluluktan tam\/k\u0131smi kurtulabilece\u011fi durumlara devam etmek gerekirse, zarar\u0131n meydana gelmesinde; zarar g\u00f6renin a\u011f\u0131r kusuru olmas\u0131, zarar\u0131n meydana gelmesi m\u00fccbir (yang\u0131n,sel,do\u011fal afet ) sebebe dayanmas\u0131 ve 3. ki\u015finin a\u011f\u0131r kusuru hallerinde, kusursuz sorumluluk sahibi (ara\u00e7 sahibi ) sorumluluktan illiyet ba\u011f\u0131 kesilerek kurtulmu\u015f olabilmektedir.
\nA\u011f\u0131r Kusur olarak ifade edilen durum, kast ve a\u011f\u0131r ihmalin oldu\u011fu durumlar\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Karayollar\u0131 trafik kanunu 86. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda, ara\u00e7 i\u015fletenin sorumluluktan kurtulma ko\u015fullar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayamamas\u0131 takdirde, zarar g\u00f6renin kusurunu tazminattan indirim nedeni saym\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer meydana gelen zarar da a\u011f\u0131r kusur de\u011filde hafif kusur tespit edilirse illiyet ba\u011f\u0131 kesilmez meydana gelen zarar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan \u00f6deyece\u011finiz tazminatta sadece indirim sebebi do\u011fmaktad\u0131r.
\nSonu\u00e7 itibariyle ara\u00e7 i\u015fleten; olas\u0131 bir kaza durumunda do\u011facak zarar\u0131n tespiti ve tazminat sorumlulu\u011funun belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok kapsaml\u0131 ve \u00f6nemli bir kavramd\u0131r. Trafikte dikkat ve \u00f6zen sorumlulu\u011funun yerine getirilmesi hepimiz i\u00e7in hayati \u00f6nem arz etmekle birlikte \u00f6zellikle ara\u00e7 sahiplerinin bu konuda daha bilin\u00e7li olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n